Daniel & Geo Fuchs: STASI – Secret Rooms 14 maart 2008 t/m 4 juni 2008

Foam_Fotografiemuseum Amsterdam presenteert vanaf 14 maart 2008 de tentoonstelling STASI – Secret Rooms van het Duitse kunstenaarsduo Daniel & Geo Fuchs. In een groot aantal monumentale fotowerken tonen zij geheime ruimtes die voorheen gebruikt werden door de STASI, de beruchte geheime dienst van de voormalige DDR. Waar een groot aantal DDR-faciliteiten ondertussen is gesloopt of een geheel andere functie heeft gekregen, zijn de geheime kamers die Daniel & Geo Fuchs hebben vastgelegd nog volledig in originele staat. Kantoren, cellencomplexen, bunkers, woon- en verhoorruimtes, alles ziet er nog exact zo uit als voor Die Wende. De typische Ost-interieurs met hun functionele meubels en sobere kleurgebruik doen in retrospectief opvallend gestileerd aan. Maar dit omvangrijke en intrigerende project toont vooral de symbiose van architectuur, macht en machteloosheid.

In januari 2004 nodigde de Starke Foundation Daniel en Geo Fuchs uit om een artists-in-residence programma te volgen in Berlijn. Na hun succesvolle projecten Conserving en Famous Eyes werden zij zich daar voor het eerst bewust van de structurele, architectonische erfenis van het voormalige DDR-regime in Berlijn. Naast het Palast der Republik (het parlementsgebouw van de DDR) bestaat deze voornamelijk uit kantoorgebouwen van het Ministerie van Staatsveiligheid (STASI). Tot hun verrassing zijn ook nu nog een groot aantal gebouwen, inclusief de interieurs, zo goed als onaangeraakt. Dit bleken voornamelijk plekken die destijds deel uitmaakten van een geheime infrastructuur van de geheime dienst. Deze plekken zijn ook nu nog nauwelijks bekend bij het grote publiek.

Daniel en Geo Fuchs deden onderzoek naar de historische achtergrond van deze locaties en hebben deze vervolgens uiterst zorgvuldig gefotografeerd met grootformaat camera. Zij volgden een strikte procedure door alle kamers vanuit hetzelfde perspectief vast te leggen. De subtiele kadrering maakt dat ogenschijnlijk onbelangrijke details in beeld komen en zo de interpretatie van een werk doen kantelen. Een rode telefoon, een grote, archaïsche intercom, meubilair van typisch Oost-Duitse snit, een enkele kalender; alles ziet er uit alsof het bewust zo bij elkaar is gezet door een modebewuste stilist. Dat de waarheid vele malen wranger is geeft aan de beelden een typische, bittere lading. Want wat wij zien zijn controleposten, gevangeniscellen, en bijvoorbeeld de leef- en werkruimtes van de voormalige minister van Staatsveiligheid. De uiterst precieze beelden van Daniel en Geo Fuchs, trekken de kijker als in een maalstroom langzaam maar zeker mee in de angstaanjagende absurditeit van dit recente hoofdstuk van de Duitse geschiedenis.

Download hier het tentoonstellingscahier van Daniel en Geo Fuchs.